مصطفى النوراني الاردبيلي

286

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

ضميران ضميران با فتح ضا و ضم آن ريحان الملك است كه به زبان فرانسوى و انگليسى به اين نام آمده است . چنان كه ضرم نيز از گياهانى است كه در زبانهاى ديگر معرفى شده است . ضريع به فارسى انواع آن را « اسپرك » و در كتب طبّ سنّتى با نامهاى « وَرَس » ، « ورث » آمده است . و « بليحه » و به عربى « زاير » و « ضريع » گفته مىشود . مشخّصات ( نوع ورس ) : گياهى است به بلندى 1 - 5 / 0 متر . برگهاى آن باريك دراز ، كامل به رنگ سبز و گلهاى آن به‌صورت خوشه و دراز كه در اطراف ساقه ، گل به رنگ كمى زرد ظاهر مىشود . ميوه آن كپسول كوچك نوك تيز كمى شبيه كنجد كه پس از رسيدن با شكافى باز مىشود و از داخل ماده رنگى مىگيرد . تركيبات شيميايى : قسمت هوايى گياه ورس داراى اسانسى است به رنگ زرد مايل به قهوه‌اى و بوى مطبوع كه در صنعت عطرسازى كاربرد دارد . دانه گياه داراى روغنى به رنگ سبز است كه سابقا قوم يهود از ماده رنگى آن براى رنگ كردن لباس خود استفاده مىكردند ، ماده رنگى به نام لوتئولين مىباشد . « 1 » طرز مصرف گياهان دارويى دم كردن : آب را مىگذاريم جوش بيايد و بعد از جوش آمدن ، گياه را در آن قرار مىدهيم و بعد آن را از روى آتش برمىداريم ، روى آن را مىپوشانيم و مىگذاريم به مدت 5 تا 10 دقيقه

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 284 .